Is Laos veilig? Reisadviezen, UXO, ziekenhuizen, vaccins en wetten

Reisadvies, en de gebieden die deze gidsen overslaan

Voor het grootste deel van Laos geldt gewone voorzichtigheid. Duitsland geeft reis- en veiligheidsinformatie zonder reiswaarschuwing, Frankrijk plaatst alles buiten zijn grenszone met Myanmar onder verhoogde waakzaamheid en het Verenigd Koninkrijk raadt reizen naar slechts één provincie af. Elke overheid trekt haar eigen, smallere grens; de strengste formulering per gebied is deze:

Geen enkele route in onze Laos-gidsen komt in deze gebieden: de gidsen laten bewust Si Phan Don, de Mekongeilanden vlak boven de Cambodjaanse grens, en Vriendschapsbrug IV in Bokeo weg, en Vientiane, Luang Prabang, Vang Vieng, Nong Khiaw, de stad Pakse en de locaties op de Vlakte der Kruiken die ze gebruiken, liggen buiten alle vier. Rond de zone van de Gouden Driehoek in Bokeo, waar gewapende groepen banenoplichting en drugshandel bedrijven, zijn mensen die met zogenaamd lucratieve banen werden gelokt, vastgehouden in oplichterscomplexen; bekijk elk baanaanbod dus zorgvuldig.

Andere overheden kunnen een ruimere grens trekken dan deze drie, dus lees het advies van je eigen overheid vóór je boekt en nogmaals vóór je vliegt; het Verenigd Koninkrijk waarschuwt dat je reisverzekering ongeldig kan worden als je tegen zijn advies in reist. Ga je vanuit Zuid-Laos naar Cambodja of Thailand, kies je landgrens dan zorgvuldig: de grensovergangen tussen Thailand en Cambodja zijn opgeschort en in dat grensgebied liggen niet-ontplofte landmijnen. Terrorisme heeft in Laos geen recente geschiedenis, al zijn aanslagen niet uit te sluiten; blijf weg bij demonstraties en grote bijeenkomsten.

Niet-ontplofte bommen: blijf op de hoofdroutes en gemarkeerde paden

Tussen 1964 en 1973 werd meer dan twee miljoen ton clustermunitie op Laos afgeworpen, en van de 270 miljoen bommetjes zijn er naar schatting 80 miljoen niet ontploft, volgens het Duitse ministerie van Buitenlandse Zaken. Talloze explosieven liggen nog buiten de gemarkeerde paden, vooral in het oosten, en landmijnen en niet-ontplofte wapens doden elk jaar een aantal mensen.

Blijf op het platteland op de hoofdroutes en laat metalen voorwerpen liggen waar ze liggen; het risico is groter na plotselinge overstromingen of aardverschuivingen tijdens de moesson. Verlaat de wegen alleen met een lokale gids, vooral langs de Vietnamese grens op het voormalige Ho Chi Minhpad, en ga ook alleen met een gids wandelen of naar nationale parken. Blijf bij de kruikenlocaties binnen de geruimde zones en op de gemarkeerde paden die onze gids voor de Vlakte der Kruiken beschrijft. Om te zien waarom de regels ertoe doen, bezoek je het COPE Visitor Centre in Vientiane: de toegang is gratis, en de tentoonstelling gaat over de geschiedenis van niet-ontplofte munitie in Laos en de manier waarop die het leven in het land beïnvloedt.

Alarmnummers, ziekenhuizen en evacuatie naar Thailand

Bel in een noodgeval 1191 voor de politie of 1195 voor een ambulance. Om een misdrijf in Vientiane aan te geven, bel je de toeristenpolitie op 021 251 128, het nummer dat zowel het Verenigd Koninkrijk als Duitsland voor de hoofdstad geeft. De andere nummers hieronder zijn voor brand, verkeersongevallen, de gratis vrijwilligersambulances van Vientiane en de twee privéziekenhuizen van de stad:

Wie bij een ongeval komt helpen, hoort een uniform van Vientiane Rescue of Lao Red Cross te dragen: nepbedrijven zijn bij ongevallen opgedoken en hebben er geld voor gevraagd. De politie reageert vaak beperkt, met gesloten bureaus en telefoonnummers die niet worden opgenomen, en agenten die wel komen, kunnen je vragen hun brandstof- en telefoonkosten te betalen; vraag daarom het personeel van je accommodatie om hulp.

Ga bij iets ernstigs naar Vientiane en daarna naar Thailand, want in Laos is geen zware zorg mogelijk. Het Alliance International Medical Centre (Honda Complex, Souphanuvong Road, district Sikhottabong) ontvangt patiënten van maandag tot en met vrijdag van 08:00 tot 20:00 en op zaterdag van 08:00 tot 17:00, beantwoordt dag en nacht noodoproepen met een eigen ambulance en kan evacuatie naar Thailand regelen. Sommige ziekenhuizen in Nong Khai of in Udon Thani (ongeveer 60 km van de grens) kunnen een ambulance naar de Vriendschapsbrug sturen. Lao Skyway voert vanuit elk deel van Laos medische evacuaties per helikopter uit naar Bangkok Hospital (1441 of 021 513007), op kosten van de patiënt of de verzekeraar, maar alleen bij daglicht en zonder medisch personeel, en de patiënt heeft een paspoort nodig dat geldig is voor reizen naar Thailand. Als behandeling in Thailand onmogelijk is, noemt Frankrijk het Kasemrad International Hospital (999 450 Years Road, district Sisattanak), dat 24 uur per dag open is.

Buiten de hoofdstad zijn er geen betrouwbare voorzieningen voor medische noodgevallen, en het Duitse ministerie van Buitenlandse Zaken waarschuwt dat ook de grotere steden hun grenzen hebben. In Vientiane geven privéartsen overdag acute zorg bij ernstige aandoeningen, maar 's nachts mogelijk niet; in Vang Vieng kunnen internistische, pediatrische en veel chirurgische noodgevallen niet worden behandeld; in Luang Prabang kunnen het provinciale ziekenhuis en het Lao Hospital for Children noodgevallen tot op zekere hoogte behandelen. Vanuit afgelegen gebieden is evacuatie door de lucht niet altijd mogelijk, waarschuwt de Australische ambassade in Vientiane, en een transport over land kan soms 2 of 3 dagen duren, in het regenseizoen nog langer.

Daarom komt de verzekering op de eerste plaats. Medische evacuatie is moeilijk te organiseren en erg duur, geen enkele adviespagina van een overheid noemt er een bedrag voor, en zonder toereikende dekking betaal je de behandeling, het ziekenhuis en de vlucht naar huis in principe zelf, kosten die al je spaargeld snel kunnen opslokken. Sluit een reisziektekostenverzekering af die evacuatie naar Thailand over de weg of door de lucht en repatriëring betaalt, en die je reisroute en activiteiten dekt: motorongelukken als je gaat rijden, en raften, kajakken of tubing in Vang Vieng. Bewaar de bonnetjes van alles wat je vooraf betaalt; Kasemrad vraagt om betaling, tenzij een verzekeraar vóór het consult een garantieverklaring afgeeft.

Internationale klinieken, grote ziekenhuizen en grotere apotheken kunnen de meeste receptgeneesmiddelen leveren, al lukt dat in afgelegen gebieden minder goed. Neem je eigen medicijnen mee in de originele verpakking, met een recept waarop hun generieke namen staan, en koop medicijnen alleen bij apotheken: medicijnen van straat kunnen vervalst zijn.

Vaccins, malaria en door muggen overgedragen ziekten

Maak minstens 8 weken vóór je reis een afspraak voor reisgezondheidsadvies; een later bezoek heeft nog steeds zin. TravelHealthPro raadt voor de meeste reizigers vaccins tegen hepatitis A, tetanus en buiktyfus aan en noemt chikungunya, dengue, hepatitis B, Japanse encefalitis, mazelen, polio, hondsdolheid en tuberculose voor sommigen, afhankelijk van de reis; alle reizigers moeten hun vaccinatie tegen bof, mazelen en rodehond (BMR) op orde hebben. Vaccinatie tegen gele koorts wordt niet aanbevolen en is ook niet verplicht.

De polioregel bij vertrek geldt alleen als je 4 weken of langer blijft: bij vertrek kan worden gevraagd om een bewijs van vaccinatie op een internationaal certificaat van vaccinatie of profylaxe (ICVP), gegeven 4 weken tot 12 maanden vóór je vertrek. Duitsland zegt dat die controle momenteel niet wordt uitgevoerd, maar het bewijs meenemen kost niets.

Japanse encefalitis komt het hele jaar door in het hele land voor, met een piek van juni tot september, en de muggen die haar overbrengen steken van de schemering tot de dageraad, vooral op het platteland. De Amerikaanse CDC raadt het vaccin aan bij een verblijf van een maand of langer in getroffen gebieden, en raadt aan het te overwegen voor kortere reizen met bezoeken aan het platteland, wandeltochten, kamperen of kamers zonder airconditioning, horren of klamboes. Hondsdolle honden komen vaak voor, en vaccins en immunoglobuline tegen hondsdolheid kunnen in Laos onbeschikbaar of slechts zeer beperkt beschikbaar zijn; bespreek daarom vaccinatie vóór vertrek als je gaat fietsen of hardlopen, langer dan een maand blijft of ver van medische zorg zult zijn, en ga na elke beet meteen naar een arts.

Malaria is vooral een risico in het zuiden. De Amerikaanse CDC raadt tabletten aan in zes zuidelijke provincies, Attapeu, Champasak, Khammouane, Salavan, Savannakhet en Sekong, die Pakse en het Bolavenplateau omvatten, en een opleving van het aantal gevallen daar maakt preventie extra noodzakelijk, met name voor wandelaars: neem tabletten zoals je kliniek ze voorschrijft. In het noorden, waar de CDC zeldzame gevallen meldt, volstaan maatregelen tegen insecten, en in de steden Luang Prabang en Vientiane vindt de CDC geen malaria.

Chikungunya, dengue, Japanse encefalitis en zika kunnen het hele jaar door in het hele land voorkomen; bescherm je dus dag en nacht tegen beten en slaap onder een klamboe. Dengue neemt toe in het regenseizoen en er bestaat geen genezende behandeling voor; ontstekingsremmende pijnstillers moeten worden vermeden. Vanwege zika moeten zwangere vrouwen de reis met een zorgverlener bespreken, en vrouwen moeten voorkomen dat ze zwanger worden tijdens de reis en tot 2 maanden daarna.

Water, eten, drinken, lucht en hitte

Drink flessenwater of verzegelde dranken, of water dat door filteren of koken veilig is gemaakt, en eet goed gekookt voedsel in plaats van rauwe groenten, schaaldieren of iets wat niet gaar is. Schistosomiasis is een risico in zoet water langs de Mekong en zijn zijrivieren; zwem dus in hotelzwembaden, die veilig zijn, en niet in zoet water. Blijf na zware regen uit de buurt van overstromingswater, aarde en modderig water, en maak elke snijwond schoon, ontsmet hem en dek hem af. Antrax is aangetroffen bij runderen en buffels in de buurt van de 4.000 eilanden, Pakse en het Bolavenplateau; houd dus op de route door Pakse en het Bolavenplateau afstand van de dieren en zorg dat vlees goed doorbakken is.

Dranken met methanol hebben in Laos doden en ernstige ziekte veroorzaakt, ook dranken die waren gekocht in bars, winkels en hotels met vergunning in toeristische gebieden, en methanol is niet te proeven of te ruiken. De Laotiaanse autoriteiten hebben de verkoop en consumptie van Tiger Vodka en Tiger Whisky verboden. Koop alcohol alleen in winkels met vergunning, ongeopend in de originele verpakking met het belastingzegel, en sla zelfgestookte sterkedrank af, vooral als die gratis wordt aangeboden in eenvoudige accommodaties of op straat, en ook gratis welkomstshotjes in bars en clubs.

In het droge seizoen, van november tot april, kunnen branden zwaardere rook en stof naar het platteland brengen, meestal met een piek tussen half maart en half april, waarbij Frankrijk niveaus van fijnstof (PM2.5) rond 200 μg/m3 meldt. De smog kan hart-, long- en ademhalingsaandoeningen verergeren, vooral bij kinderen, ouderen en iedereen met een bestaande aandoening: ga op de ergste dagen minder naar buiten, draag een N95- of FFP2-masker (bij voorkeur van huis meegenomen) en controleer de World Air Quality Index. De temperaturen in de Mekongvallei variëren van 10 tot 40 graden Celsius; drink dus genoeg, blijf tijdens de heetste uren in de schaduw en bescherm je huid en ogen tegen de zon. Onze gids over de beste reistijd zet de seizoenen naast elkaar.

Wegen, motoren, rivieren en het regenseizoen

De wegen zijn vaak slecht, en reizen in het donker vergroot het risico op een ongeluk aanzienlijk, omdat voertuigen vaak geen verlichting hebben en vee de weg op loopt. Reis over land bij daglicht, neem dagbussen in plaats van nachtbussen en let op dronken bestuurders, vooral 's avonds en op feestdagen. Als je 's nachts toch fietst of motor rijdt, blijf dan op drukke, goed verlichte wegen en neem als het kan een persoonlijk alarm mee, vooral als je alleen bent. Op het traject Vientiane–Vang Vieng van de China-Laos Expressway (aangegeven limieten van 80 tot 120 km/u) zijn sommige lokale weggebruikers niet gewend aan de snelheden; onze vervoersgids voor Laos behandelt de spoorlijn, de transfers van en naar de stations en de vluchten.

Denk goed na voordat je een motor huurt. Na een verkeersongeval betaalt een buitenlander schadevergoeding voor schade en letsel aan derden, zelfs als hij niet schuldig is, en het paspoort wordt meestal in beslag genomen. Verhuurbedrijven vragen regelmatig het paspoort als borg: houd het zelf, want sommige verhuurders hebben de diefstal van of schade aan hun eigen motoren in scène gezet, paspoorten gehouden en hoge bedragen geëist. Veel contracten dekken geen diefstal, de verhuurder eist meestal minstens de nieuwwaarde en de politie grijpt meestal niet in. Een helm is verplicht en verhuurders leveren er mogelijk geen bij, dus neem je eigen helm mee of koop er een, en neem naast je nationale rijbewijs een internationaal rijbewijs mee; zonder het nationale rijbewijs is het internationale niet geldig (voor Britse bestuurders het model van 1949).

De Mekong kan gevaarlijk zijn, met wisselende waterstanden, stromingen en verborgen obstakels: stap alleen in boten die reddingsvesten aan boord hebben en niet overvol zijn. Speedboten zijn vaak bij ongelukken betrokken, soms met dodelijke afloop; neem dus waar mogelijk de langzame boot. Duitsland merkt op dat er op bijna alle routes langzame boten varen. De trajecten van stad naar stad in onze gidsen gaan per trein of over de weg, en de boottochten zijn dagtochten zoals de boottocht over de Nam Ou vanuit Nong Khiaw; een lange tocht over de Mekong stroomopwaarts richting de grenzen met Thailand en Myanmar komt in Bokeo, dus controleer die eerst aan de hand van de tabel met reisadviezen. Raften, kajakken, tubing en zwemmen, vooral in de Mekong, brengen aanzienlijke risico's met zich mee, en er zijn toeristen verdronken en ernstig gewond geraakt. In Vang Vieng, met zijn ziplines en tubing, zijn de installaties vaak primitief en worden ze zelden gekeurd, en er worden regelmatig ernstige ongelukken gemeld; ballonvaartbedrijven hebben een Laotiaanse registratie en een certificaat van de burgerluchtvaart nodig.

Het regenseizoen loopt normaal van mei tot oktober en kan tot in november duren, en het Aziatische tyfoonseizoen loopt van juni tot november. Rivieren kunnen binnen enkele uren stijgen, aardverschuivingen treffen bergwegen en reizen duren aanzienlijk langer; neem dus extra water en eten mee, controleer of je accommodatie beschermd is tegen harde wind en zware regen, en volg vóór een tocht over de weg de lokale autoriteiten en de voorspellingen van de Mekong River Commission en het NDMO. Binnenlandse vluchten kunnen op korte termijn worden geannuleerd als er te weinig passagiers geboekt zijn; plan dus een buffer vóór elke aansluitende reis.

Diefstal, uitgaansleven en oplichting

Kleine criminaliteit is nog laag, maar neemt toe. Tasjesroof door dieven op motoren, die vaak van achteren komen, neemt duidelijk toe en gaat soms gepaard met geweld, vooral in Vientiane, Luang Prabang en Pakse, en komt ook voor in Vang Vieng. Draag je tas aan de kant die van de rijbaan af ligt, houd waardevolle spullen uit het zicht, neem alleen het geld voor die dag mee en bewaar pinpassen en contant geld in aparte tassen, want kleine criminaliteit komt ook voor rond geldautomaten. Er worden nu ook gewapende overvallen gemeld, vooral 's nachts; bied geen verzet als je wordt beroofd.

Mensen die alleen waren, hebben gemeld dat ze werden aangesproken en gevolgd: ga naar een plek waar andere mensen zijn en deel je route met iemand. Neem een taxi die via je accommodatie is geboekt of via een lokale taxi-app zoals LOCA, die het toerismebureau van Laos de belangrijkste noemt, controleer de identiteit van de chauffeur en het kenteken, deel de rit en wees op je hoede voor chauffeurs op straat die beweren bij een app geregistreerd te zijn.

Houd je eten en drinken altijd bij je. Zowel mannelijke als vrouwelijke toeristen hebben gemeld dat er drugs in hun drankje of eten was gedaan, in sommige gevallen gevolgd door een aanval, en Frankrijk meldde in 2023 meerdere aanvallen nadat in uitgaansgelegenheden middelen van het type GHB waren ingenomen. Officieel begint er nog altijd om 23:00 een avondklok, en restaurants en bars moeten uiterlijk rond middernacht sluiten; zorg dus dat je uiterlijk om 23:00 terug bent in je accommodatie.

Kluisjes in hotels en guesthouses zijn niet per se veilig, dus gebruik waar mogelijk je eigen slot, let op je spullen tijdens nachtelijk vervoer, bewaar een kopie van je paspoort en digitale kopieën van je documenten, en wees wantrouwig tegenover ongebruikelijke e-mails, berichten dat je een prijs hebt gewonnen en hulpverzoeken van zogenaamde kennissen.

De wetten waar bezoekers tegenaan lopen

Bezit, handel en productie van elke illegale drug zijn in Laos ernstige misdrijven, cannabis inbegrepen. Zelfs een zeer kleine hoeveelheid kan leiden tot arrestatie, detentie en, bij veroordeling, een lange gevangenisstraf; op handel kan de doodstraf staan, en één joint is vaak genoeg voor arrestatie en meestal een flinke boete. De politie doet invallen in gelegenheden die populair zijn bij buitenlanders en kan een urine- of bloedtest bevelen, en alleen al in de buurt van een gebruiker zijn kan als een overtreding worden behandeld en voor afpersing worden gebruikt.

Seksuele relaties tussen buitenlanders en Laotiaanse staatsburgers, ook ongehuwd samenwonende stellen, zijn verboden, tenzij het paar volgens het Laotiaanse familierecht getrouwd is. De officiële straf is een boete van 500 tot 5.000 Amerikaanse dollar en mogelijk gevangenisstraf; de autoriteiten kunnen toegang tot hotelkamers eisen, en nachtelijke invallen in accommodaties en afpersing komen niet zelden voor.

Het is verboden e-sigaretten (vapes), verhitte tabak en shisha te bezitten, te gebruiken, in te voeren, te verkopen, te kopen of uit te voeren, op straffe van een boete of gevangenisstraf. Gokken is verboden, en reizigers zijn in een trein gearresteerd omdat ze kaartten, hoewel ze niet gokten. Fotografeer of betreed militaire terreinen alleen met een uitnodiging en houd bruggen en vliegvelden buiten je foto's. Politie en militie kunnen kleine overtreders boetes tot enkele honderden dollars opleggen, direct te betalen via een geldautomaat. Wie onderwerp is van een strafrechtelijk onderzoek, kan lange tijd zonder bewijs of aanklacht worden vastgehouden, en de omstandigheden in de gevangenissen zijn erg slecht.

Bedek je schouders en knieën bij tempels en religieuze plaatsen, of je nu man of vrouw bent, en trek na een waterval, rivier of zwembad iets aan in plaats van in zwemkleding rond te lopen; op openbare zwemplekken wordt vrouwen aangeraden een T-shirt en een korte broek over hun zwemkleding te dragen. Er zijn geen wettelijke beperkingen op relaties tussen mensen van hetzelfde geslacht, en paren van hetzelfde geslacht worden met terughoudendheid geaccepteerd, zolang ze hun relatie niet in het openbaar laten zien.