Phan Rang i zatoka Vinh Hy: wieże Czamów, ceramika i suche wybrzeże

Gdzie się zatrzymać: miasto, plaża czy zatoka

Phan Rang to nie tyle atrakcja, co punkt wypadowy. Wieże Czamów, wioski rzemieślnicze, winnice i wybrzeże leżą w różnych kierunkach od miasta, więc to, gdzie śpisz, decyduje o tym, ile codziennie jeździsz. Podziel wyjazd na dwie części: dziedzictwo Czamów na zachód i południe od miasta oraz wybrzeże i park narodowy na północny wschód.

Na część czamską zatrzymaj się na plaży Ninh Chu, na wybrzeżu Phan Rang, albo w samym Phan Rang. Ninh Chu to centrum turystyki plażowej w okolicy: gdy 4 marca 2026 roku premier zatwierdził plan zagospodarowania Krajowego Obszaru Turystycznego Ninh Chu, plaża Binh Son–Ninh Chu została uznana za jego strefę centralną. Stąd do Po Klong Garai, Bau Truc i My Nghiep jest niedaleko; według krajowego portalu turystycznego do Bau Truc dojedziesz z miasta samochodem w 15 minut.

Na część nadmorską zatrzymaj się nad zatoką Vinh Hy, w porcie rybackim wciśniętym między wzgórza przy nadmorskiej drodze w stronę Cam Ranh. Władze lokalne naliczyły w gminie Vinh Hai 31 obiektów noclegowych, od homestayów po luksusowe resorty, takie jak Amanoi i Vinh Hy Resort, i podają, że ponad 60 procent odwiedzających gminę jedzie właśnie do Vinh Hy. Nocleg na miejscu pozwala ci być przy łodziach i na szlakach Nui Chua wcześnie, zanim dotrą jednodniowi turyści z Nha Trang czy Phan Rang. Jeśli masz trzy noce, podziel je: jedną lub dwie w pobliżu miasta, a potem jedną nad zatoką.

Po Klong Garai, czyli dlaczego wieże Phan Rang wciąż żyją

Po Klong Garai stoi na wzgórzu Doi Trau w dzielnicy Do Vinh, około 7 km na zachód od centrum Phan Rang. Wietnamski urząd ds. turystyki opisuje trzy zachowane wieże w obrębie muru: wieżę główną z posągiem króla Po Klong Garai, wieżę bramną od wschodu i wieżę ognia od południa z dachem w kształcie łodzi. Według prowincji kompleks zbudował król Jaya Simhavarman III dla uczczenia Po Klong Garai, władcy zapamiętanego jako obrońca Czamów i budowniczy kanałów i tam, a powstał on na przełomie XIII i XIV wieku. Wypatruj płaskorzeźby Śiwy i świętego byka Nandina. W 2016 roku obiekt uznano za szczególny zabytek narodowy.

Wejdź na wzgórze wcześnie. Krajowy portal turystyczny opisuje skalisty teren usiany kaktusami i suchy krajobraz rozciągający się w dole, a przed południem na zboczu nie ma już prawie cienia. Po Klong Garai to jedyny z trzech głównych zabytków Czamów w okolicy, który ma zorganizowaną obsługę zwiedzających i płatny wstęp: według raportu prowincji, opublikowanego przez krajowy urząd ds. turystyki, od stycznia do końca października 2025 roku przyszło tu ponad 230 000 płacących gości. Nie znaleźliśmy aktualnej ceny biletu ani godzin otwarcia na żadnej oficjalnej stronie, więc sprawdź je na miejscu. Ten sam raport podaje, że wspinanie się na wieże, siadanie na nich czy pisanie po nich ma być surowo karane, więc trzymaj się ścieżek.

Obraz uzupełniają dwie kolejne wieże, choć żadna nie jest przygotowana na turystów. Po Rome w gminie Phuoc Huu opisuje się jako ostatnią ceglaną wieżę, jaką zbudowali Czamowie – w XVII wieku, dla króla Po Rome, który panował w latach 1627–1651. Zachowały się tylko wieża główna, kamienna stela i mała kapliczka; wieża ma około 16,5 metra wysokości i jedne drzwi skierowane na wschód, a w środku stoi rzeźbiony kamienny posąg króla, uznany za skarb narodowy. Społeczność Czamów wciąż odprawia tu obrzędy. Hoa Lai w gminie Thuan Bac jest znacznie starsza, z okresu mniej więcej VIII–IX wieku, i była sanktuarium Śiwy i Wisznu; z jej trzech wież środkowa zawaliła się na początku XX wieku, a odwiedza ją niewiele osób. Do Po Rome jedź z szacunkiem dla modlących się i nie licz na żadną infrastrukturę w żadnym z tych miejsc.

Najlepszym powodem, by dobrze wybrać termin, jest Kate, najważniejsze święto Czamów wyznających tradycję braminizmu. Według wietnamskiego urzędu ds. turystyki obchodzi się je ostatniego dnia szóstego miesiąca i pierwszego dnia siódmego miesiąca kalendarza czamskiego, co zwykle wypada we wrześniu lub październiku, w Po Klong Garai, Po Rome i świątyni Po Inu Nagar. Dzień wcześniej Czamowie i Raglai zbierają się w świątyni Po Nugar i w Po Rome, by wziąć udział w procesji ku czci bogini Po Inu Nagar, Świętej Matki Czamów; starsi kąpią jej posąg i zmieniają mu szaty, młodzi śpiewają i tańczą, a w kolejnych dniach rodziny odwiedzają się nawzajem. W 2024 roku święto przypadło na 1 i 2 października. Gdy sprawdzaliśmy 2026-10-03, kalendarz wydarzeń krajowego portalu turystycznego podawał Kate Festival pod październikiem 2026 roku bez dokładnych dni, więc przed wyjazdem potwierdź datę na miejscu.

Czamskie wioski rzemieślnicze: Bau Truc i My Nghiep

Bau Truc, około 10 km na południe od Phan Rang, na terenie dzisiejszej gminy Ninh Phuoc, to wioska, dzięki której w 2022 roku UNESCO wpisało sztukę garncarską Czamów na listę niematerialnego dziedzictwa wymagającego pilnej ochrony. Według krajowego portalu turystycznego mieszka tu ponad 500 rodzin, z których 85 procent zajmuje się garncarstwem, a sama wioska jest jedną z najstarszych wiosek garncarskich w Azji Południowo-Wschodniej. Początki rzemiosła wiąże się z Po Klong Chan, czczonym jako jego założyciel.

Warto to zobaczyć ze względu na metodę. Nie ma tu koła garncarskiego: glina, wydobywana z brzegów rzeki Quao, leży na nieruchomej podstawie, a garncarka obchodzi ją tyłem, formując naczynie dłońmi, po czym odciska wzory bambusowymi pierścieniami i muszlami. Naczynia wypala się nie w piecu, lecz pod gołym niebem, wśród drewna, słomy i łusek ryżowych – urząd ds. turystyki podaje około sześciu godzin w temperaturze 500–600°C, potem warstwę barwnika i jeszcze około dwóch godzin. Dlatego żadne dwa wyroby nie są do końca takie same.

Możesz sam spróbować ulepić naczynie: rzemieślniczki pomagają wybrać i wyrobić glinę i uformować, co tylko zechcesz, a według artykułu urzędu ds. turystyki nawet godzina przy glinie zostaje w pamięci. Spółdzielnia Ceramiki Czamskiej Bau Truc powiedziała gazecie prowincjonalnej, że w szczycie sezonu przyjmuje około 1000 odwiedzających dziennie, więc przyjdź wcześnie rano lub późnym popołudniem, jeśli chcesz oglądać garncarki przy pracy, a nie wycieczki. Klasyczną pamiątką są dzbany na wodę: według krajowego portalu turystycznego utrzymują wodę o około jeden stopień chłodniejszą niż powietrze na zewnątrz.

Tuż obok leży My Nghiep, czamska wioska tkaczy brokatu, która według urzędu ds. turystyki zachowała wygląd dawnej czamskiej osady rzemieślniczej; można tu oglądać tkaczki i samemu spróbować tkania. Połącz obie wioski z Po Klong Garai w jeden dzień, a zobaczysz trzy oblicza dziedzictwa Czamów, które promuje prowincja: wieże, ceramikę i tkaniny.

Nadmorska droga na północ: winnice, zatoka Vinh Hy i Hang Rai

Krajowy portal turystyczny wyróżnia nadmorską drogę z Phan Rang na północ, przez Vinh Hy w stronę Cam Ranh, jako jedną z najpiękniejszych tras w regionie: mija plaże, białe saliny, pastwiska owiec i winnice, a po drodze także część Rezerwatu Biosfery Nui Chua. Przejedź ją powoli, z przystankami, a nie jak zwykły transfer.

Zaskoczeniem są winogrona. Wietnamski urząd ds. turystyki nazywa dawną prowincję Ninh Thuan największym producentem winogron w kraju; uprawia się tu odmiany zielone, czerwone i czarne. Thai An w gminie Vinh Hai, jeden z największych obszarów winnic, to skupisko rodzinnych działek, każda ogrodzona i oznaczona tablicą, ze stolikami, przy których spróbujesz owoców i wina oraz kupisz rodzynki i syropy winogronowe. Bliżej miasta, w przysiółku Hiep Hoa, około 7 km od Phan Rang, winnica Ba Moi należąca do Nguyen Van Ba przyjmuje gości i w czasie zbiorów pozwala pomóc przy sortowaniu winogron.

Zatoka Vinh Hy to główny punkt programu: osłonięta zatoka z przejrzystą wodą i łodziami rybackimi, otoczona wzgórzami i skałami, tuż obok Parku Narodowego Nui Chua. Władze lokalne opisują rejsy łodziami ze szklanym dnem, z których ogląda się koralowce, snorkeling i nurkowanie oraz wypady w morze z rybakami; wybierz łódź z kamizelkami ratunkowymi i jasno określoną trasą i nie dotykaj koralowców ani na nich nie stawaj.

Dalej wzdłuż wybrzeża parku leży Hang Rai, ogromna, prastara rafa koralowa na skraju wody, porośnięta zielonym mchem, w której – jak wyjaśnia krajowy portal turystyczny – żyją wydry. Nie ma tu żadnej infrastruktury turystycznej, więc zabierz wodę i ochronę przed słońcem. Na plaży My Hoa, również w gminie Vinh Hai, w styczniu 2026 roku odbył się pierwszy w prowincji międzynarodowy turniej kitesurfingu.

Park Narodowy Nui Chua, wydmy i owce

Nui Chua to powód, dla którego wybrzeże wygląda tak, jak wygląda. W opisie rezerwatu biosfery UNESCO mowa o tropikalnym suchym lesie i półpustynnych krajobrazach schodzących do morza, o rafach koralowych z ponad 300 gatunkami koralowców rafotwórczych, łąkach trawy morskiej i plażach, na których co roku gniazdują żółwie morskie. Żyją tu rzadkie zwierzęta, takie jak langur czarnonogi, a także społeczności Kinh, Czamów, Raglai i innych grup.

Najlepiej poznać park pieszo. Krajowy portal turystyczny opisuje popularny trzydniowy trekking z przysiółka Hang Da nad rzekę O Liem, z biwakowaniem w lesie i okazją, by poznać uprawę ryżu na zalewanych polach u Raglai, i zaleca wcześniejszą rejestrację w zarządzie parku. UNESCO wspomina też o projekcie ekoturystyki społecznościowej we wsi Cau Gay, gdzie rodziny Raglai oferują rękodzieło, taniec Ma la i wycieczki z przewodnikiem. Organizatorzy w Vinh Hy sprzedają również trekkingi wzdłuż wybrzeża w strefie ścisłej parku; w tym upale idź z przewodnikiem i zabierz dużo wody.

Dwa inne klasyczne przystanki to kwestia światła. Wydmy Nam Cuong zmieniają kolor w zależności od słońca i chmur, a krajowy portal turystyczny poleca godziny od 5 do 7 rano, gdy piasek lśni złotem. Na farmie owiec An Hoa pasterze – wielu z nich to Czamowie – wyprowadzają stada na wzgórza około 8 rano i to najlepsza pora, by je zobaczyć. W obu miejscach opłaca się wczesna pobudka, która w tym klimacie i tak ma sens.

Jak dojechać i jak się poruszać

Najbliższe lotnisko to Cam Ranh International (CXR), które według krajowego portalu turystycznego leży prawie 70 km od Phan Rang; Vinh Hy znajduje się przy nadmorskiej drodze między nimi, więc to naturalne miejsce na pierwszą lub ostatnią noc. Lokalne biura podróży obsługują samochodami trasę Cam Ranh–Vinh Hy–Ninh Chu; w przeciwnym razie zarezerwuj z wyprzedzeniem taksówkę albo samochód z kierowcą.

Pociągiem dojedziesz na stację Thap Cham. Drogą: Phan Rang leży przy drodze krajowej między Nha Trang na północy a wybrzeżem Mui Ne na południu, a według krajowego portalu turystycznego dzieli je od Ho Chi Minh City 340 km.

Do zwiedzania potrzebujesz własnego środka transportu, bo zabytki i nadmorska droga są od siebie oddalone. W upale najwygodniejszy jest samochód z kierowcą na cały dzień; przed wyjazdem uzgodnij przystanki (wieże, wioski, winnica, zatoka) i czas oczekiwania.