Ulu Temburong National Park: kładka w koronach, łódź, dzień lub noc

Park: rzeka, las deszczowy i kładka w koronach drzew

Ulu Temburong National Park obejmuje 46 210 ha nizinnego i górskiego lasu deszczowego na południu Temburong, a Brunei Tourism nazywa go „Zielonym Klejnotem” kraju. Drogi do niego nie dochodzą. Ostatni odcinek pokonuje się na temuai, długiej drewnianej łodzi społeczności Ibanów mieszkających nad rzeką, w górę nurtu między zalesionymi brzegami do siedziby parku, gdzie odwiedzający się rejestrują.

Od siedziby parku kładka i schody wspinają się na grzbiet wśród wysokich drzew dwuskrzydlcowatych, niektórych z tabliczkami z nazwami. Freme liczy ponad 1 000 stopni do wieży widokowej, więc podejście to najtrudniejsza część dnia; na górze kładka w koronach drzew biegnie około 50 metrów nad ziemią. W parku żyją gibony borneańskie i kilka gatunków dzioborożców, a Brunei Tourism opisuje gibony żerujące wzdłuż rzeki o świcie, co jest najlepszym powodem, żeby nocować w pobliżu.

W drodze powrotnej w dół rzeki łodzie zatrzymują się przy wodospadzie z naturalnym rybim spa, gdzie w basenie małe rybki skubią stopy, a program Freme zostawia czas na kąpiel. Potem jest obiad w lodży organizatora.

Jednodniowa wycieczka czy noc nad rzeką

Jednodniowa wycieczka pasuje większości odwiedzających i pozwala zostać przy BSB jako bazie. Noc w lodży dodaje spacer z przewodnikiem po ciemku i wczesny start na rzece, kosztem drugiego transferu i skromniejszego pokoju. Obaj poniżsi organizatorzy to licencjonowane biura podróży, a w cenie są przewodnik parkowy, opłata za park i łódź. Brunei Tourism podaje, że park jest otwarty codziennie od 08:00 do 18:00, z piątkową przerwą od 12:00 do 14:00; nie opublikowano opłaty wstępu dla odwiedzających, dziennego limitu ani liczby turystów na przewodnika, bo wizyty odbywają się przez organizatorów. Wycieczki odbywają się przez cały rok; ulewny deszcz lub niski stan rzeki mogą zmienić godziny rejsów łodzią, a postój przy wodospadzie zależy od rzeki i pogody.

Ceny sprawdzono 3 listopada 2026 roku na stronach samych organizatorów, dla dorosłych nierezydentów, przy minimum dwóch osobach. Explore Temburong + Canopy Tower Visit organizatora Freme Travel Services (FRL16-1) kosztuje BND 155 za dorosłego i BND 95 za dziecko w wieku od 3 do 11 lat, wyrusza z twojego hotelu w BSB o 07:30 i trwa około siedmiu godzin, z poranną herbatą i obiadem we Freme Rainforest Lodge, wszystkimi biletami wstępu, licencjonowanym przewodnikiem mówiącym po angielsku lub malajsku i kamizelką asekuracyjną. Za odbiór z hoteli w Jerudong płaci się BND 10 więcej od osoby, a dzieci muszą mieć co najmniej trzy lata, żeby płynąć łodzią. Jednodniowa wycieczka z kładką w koronach drzew w Ulu Temburong National Park organizatora BorneoGuide (SEV02) kosztuje od BND 150 na osobę, zaczyna się o 09:00 w Sumbiling Eco Village i trwa około pięciu godzin; samochód z BSB i z powrotem kosztuje BND 100 za pojazd dla maksymalnie trzech osób.

Na nocleg wycieczka z noclegiem organizatora BorneoGuide z Sumbiling Eco Village kosztuje od BND 225 na osobę: spotykacie się w lodży o 15:00, po zmroku idziecie do lasu, śpicie w namiocie glampingowym, domku lub pokoju, a następnego ranka jedziecie do parku; kolacja, śniadanie i obiad, przewodnik i opłata za park są w cenie; samochód z BSB na wersję z noclegiem kosztuje BND 160 za pojazd, łącznie około BND 610 dla dwóch osób. Free and Easy Overnight organizatora Freme w jego własnej lodży kosztuje BND 155 za dorosłego i BND 92 za dziecko: wyrusza z twojego hotelu w BSB o 14:30 i kończy się przejazdem z powrotem, z kolacją, nocnym spacerem i śniadaniem, ale bez wizyty w parku.

Nasz przewodnik po noclegach porównuje pokoje w mieście na noc przed wycieczką i po niej.

Przez Temburong Bridge do Bangar

Temburong jest oddzielony od reszty Brunei pasem Sarawaku, a od marca 2020 roku 30-kilometrowy Temburong Bridge, oficjalnie Sultan Haji Omar 'Ali Saifuddien Bridge, przeprowadza drogę przez Zatokę Brunei. To droga dwujezdniowa nad otwartą wodą i namorzynami; kończy się w Labu, a dalej droga prowadzi do Bangar.

Drogą z BSB do Bangar jest około 53 km, a z Bangar do Sumbiling Eco Village około 18 km więcej, łącznie około 71 km według wyznaczania trasy OpenStreetMap. BorneoGuide podaje około 1,5 godziny jazdy, z czego ostatnie 30 minut już w Temburong, więc start o 09:00 w lodży oznacza wyjazd z BSB około 07:30. BorneoGuide podaje, że z BSB do Temburong nie ma transportu publicznego, więc dojechać można samochodem organizatora albo wynajętym autem z kierowcą.

Długą łodzią w górę rzeki do siedziby parku

Długie łodzie wypływają z lodży organizatorów w Batang Duri: BorneoGuide z Sumbiling Eco Village, a Freme z Freme Rainforest Lodge, obie nad rzeką Temburong. Z Sumbiling do pomostu rejestracyjnego przy siedzibie parku jest około 10 km rzeką, mierząc wzdłuż rzeki na danych OpenStreetMap.

Brytyjskie zalecenia dotyczące rejsów łodzią radzą sprawdzić, czy jest dość kamizelek ratunkowych dla każdego pasażera, także dzieci, i trzymać ręce wewnątrz łodzi, bo w rzece mogą być krokodyle. Freme wymienia kamizelkę asekuracyjną wśród elementów zawartych w cenie.

Licencjonowani organizatorzy i przepustki parkowe

Wizyty w parku odbywają się przez licencjonowanych organizatorów. Forestry Department wydaje przepustki wstępu do Ulu Temburong przewodnikom i przewoźnikom łodzi z firm licencjonowanych przez Tourism Development Department; każda przepustka jest ważna sześć miesięcy. Obie powyższe jednodniowe wycieczki obejmują opłatę za park, a broszura Brunei Tourism o Temburong wymienia kolejne biura z pakietami do Temburong, wśród nich Freme, Anthony Tours, Pan Bright, Darussalam Holdings i Straits Central; ceny pakietów są orientacyjne i wymagają co najmniej czterech osób.

Francuskie zalecenia podróżne mówią, by wchodzić do lasu tylko z oficjalnym przewodnikiem, a brytyjskie, że policja odradza samotne wędrówki po lesie, także w dobrze znanych terenach rekreacyjnych, i zaleca uznanych, dobrze znanych przewodników. W dniu z kładką w koronach drzew przewodnik jest w cenie rezerwacji; ta rada dotyczy w tym samym stopniu Bukit Patoi, opisanego niżej.

Bangar, Tamu Bangar i Batang Duri

Bangar to miasto dystryktu Temburong, mała siatka kamienic ze sklepami nad rzeką, z „Super Tree” i kolorowymi witrynami, które wskazuje broszura Brunei Tourism. Tamu Bangar, główny targ dystryktu, sprzedaje solone kacze jaja, wajid Jawa Temburong, lokalny słodki przysmak, i rattanowe kosze; poproś kierowcę o postój w drodze powrotnej, jeśli wycieczka go nie przewiduje.

Batang Duri, w pobliżu lodży, ma park rekreacyjny z miejscami na grilla, schodami do rzeki i mini zoo, otwarty od 06:00 do 18:00. Sumbiling Eco Village prowadzona jest wspólnie ze społecznością Ibanów z Kampung Sibut; noc tutaj to spływ rzeką na dętkach, kąpiel w rzece, pikniki przy ognisku i spacery o świcie, a goście zbierają dzikie warzywa i gotują potrawy Ibanów. Rumah Panjang Sibut, pobliski długi dom Ibanów, pojawia się w pakietach z broszury.

Bukit Patoi w lesie Peradayan

Na wschód od Bangar Peradayan Forest Reserve wznosi się ku szczytom Bukit Patoi i Bukit Peradayan. Bukit Patoi Forest Recreation Park, według wykazu Forestry Department o powierzchni 997 ha, ma oznakowane szlaki po korzeniach i mchu, obok formacji skalnych do punktów widokowych; w pogodny dzień widać ponad granicą Malezję. Park jest otwarty od 06:00 do 18:00, nie opublikowano opłaty za wstęp, a wodę trzeba mieć własną.

Szczyt wznosi się przy drodze z Bangar do Labu i mostu: najbliższy punkt na drodze leży około 17 km od Bangar według wyznaczania trasy OpenStreetMap. To osobne pół dnia, a nie dodatek do dnia z kładką w koronach drzew, więc pasuje na drugi dzień w Temburong, z samochodem i kierowcą lub w pakiecie biura, i z przewodnikiem.

Piątki i co zabrać

W piątki firmy są zamknięte od 12:00 do 14:00 na czas modlitwy, a park robi przerwę na te same dwie godziny. Nasz przewodnik po najlepszej porze na Brunei podaje opady miesiąc po miesiącu.

Zabierz środek na owady, kapelusz, kurtkę przeciwdeszczową lub pelerynę, dwa litry wody na osobę na podejście, worek wodoszczelny na telefon i aparat, buty, które mogą zmoknąć, i ręcznik na wodospad; schody do wieży widokowej są strome, więc zrezygnuj z wycieczki, jeśli ktoś z grupy nie poradzi sobie z długim podejściem.